XÔI CHÈ ĐẬU ĐẬU - ĐỒ CÚNG TÂM LINH

Những Kiêng Kị Trong Sinh Hoạt Hàng Ngày

Lễ tục trong sinh hoạt hàng ngày của người xưa

Nói về lễ tục kiêng kị trong sinh hoạt hàng ngày của người xưa, cần nói rằng người Việt vốn thông minh và khôn ngoan. Về đức tính thì cần cù, kiên nhẫn, cẩn thận, gan dạ, dũng cảm và khí khái. Giới trí thức ta ngày xưa toàn là nhà Nho, mà đã là nhà Nho thì nhất cử nhất động thường thận trọng, không nói nhiều, nói bừa. Lúc thường, nhà Nho hay dè dặt lời nói là thế nhưng lúc lâm sự đáng nói thì họ không sợ chết vì nói thẳng.

Trái lại, quan hệ giữa dân chúng với nhau thường hết sức cởi mở, ngày nào cũng chuyện trò về mọi việc đã xảy ra trong làng, ngoài chợ. Người thôn quê vốn dĩ thật thà chất phác, lại không được học vì nghèo khổ, cả đời không đi ra khỏi làng nên không biết lừa dối cũng chẳng ba hoa.

Phần tinh anh của dân tộc phần nhiều tập trung trong số các sĩ phu. Từ khi dựng nước, thời nào cũng có anh hùng hào kiệt, nhất là khi Tổ quốc lâm nguy, một tiếng xướng có muôn tiếng họa, kẻ công người của ứng nghĩa, không tìm cách chối bỏ nghĩa vụ. Kiên cường, quả cảm, gan dạ là đức tính của những người có tâm huyết vì non song, vì dân tôc, nhiều khi coi cái chết nhẹ tựa lông hồng.

“Tứ đức” của người phụ nữ khi xưa

Người phụ nữ từ khi còn trẻ đã luôn chăm lo luyện rèn tứ đức. Phụ nữ ở nhà thì theo cha, đi lấy chồng thì theo chồng, chồng chết thì theo con. Đạo tam tòng thật khắt khe nhưng quy luật lâu đời đó đã trở thành tập tục, rất tự nhiên với mọi phụ nữ Việt Nam.

  • Công: phải biết lo toan chuyện kim chỉ, bếp núc, bánh trái, tằm tơ, canh củi. Và được xem là đức tính hàng đầu
  • Dung: luôn tươi tỉnh, dịu dàng, thùy mị, đi đứng, cử động khoan thai.
  • Ngôn: lời nói phải êm nhẹ, lễ độ, không tục tằn, ngạo ngược.
  • Hạnh: nết na, chín chắn, hòa vui mà đứng đắn, miệng không nói, tai không nghe những lời sàm sỡ.

Kiêng kị trong việc sử dụng đồ gia dụng hàng ngày

Trong lễ tục sinh hoạt hàng ngày, kiêng dùng các vật dụng bằng sắt (như dao, cuốc, thuổng…) để đánh rắn. Vì theo quan niệm của người xưa, nếu đánh rắn bằng những vật bằng sắt thì nó sẽ báo oán và trả thù đến cùng

Ngày xưa, những người trong gia đình đi làm ở ngoài đồng về, khi về đến cổng phải hạ cuốc, vồ xuống, cầm ở tay rồi cất đi. Khi đi làm người ta cũng cầm cuốc, vồ khi bước ra khỏi cổng mới vác lên vai. Người ta cho rằng việc vác vồ, cuốc trong khu vực nhà ở là điềm báo không lành, nó khiến liên tưởng đến sự chết choc, chôn cất. Người xưa còn kiêng dựng vồ, cuốc trước cửa nhà vì nó cũng là điều không lành

Kiêng đốt quần áo, khăn, mũ (dù đã cũ rách) của người còn đang sống; vì làm như thế theo quan niệm dân gian người đó sẽ rất nóng ruột, bồn chồn đứng ngồi không yên.

Kiêng không cho trẻ nhỏ chơi đũa ăn cơm, que vì sợ chúng ngã, đũa sẽ đâm vào miệng, mắt; cũng như kiêng không cho trẻ chơi đồng xu, vì sợ chúng ngậm và nuôt thì tai họa khôn lường.

Tìm hiểu thêm về “Đôi Điều Về Khấn Và Văn Khấn Truyền Thống

Kiêng kị khi đi tàu thuyền

Kiêng mang mèo, hài cốt lên đò và tàu xe. Người ta cho rằng mang mèo hoặc hài cốt lên tàu xe, đò thì đò sẽ bị đắm, tàu xe sẽ bị đổ hoặc gặp tai nạn

Trên tàu xe, trên đò kiêng nói chuyện về các vụ tai nạn giao thông. Có lẽ do sợ ám ảnh bởi những câu chuyện đó hoặc cho rằng đó là điềm gở.

Kiêng kị trong sinh hoạt hàng ngày vào những ngày đầu tháng

Trong sinh hoạt hàng ngày, vào những ngày đầu tháng, người xưa rất kị việc vay mượn hay trả nợ, cho vay. Không ai xuất tiền của trong nhà ra để cho vay mượn vào ngày này.

Trong việc ăn uống, những ngày đầu tháng người ta còn kiêng ăn thịt chó, thịt vịt, cá mè, xôi trắng vì cho rằng ăn những thứ đó vào dịp đầu tháng  (từ mùng một đến mùng mười) thì sẽ bị hãm tài, xúi quẩy; nhà có người ốm thì bệnh khó thuyên giảm, nhà có của dễ bị mất trộm…

Kiêng kị lúc sớm mai

Sáng sớm, người có việc phải đi xa, người đi lẽ, đi chợ hay đi làm rất kị gặp phải người đầu tiên là phụ nữ, người vía dữ, người khó tính hoặc người có cuộc đời không may mắn vì cho rằng cái vía dữ, cái bất hạnh của người ấy sẽ ám ảnh họ suốt cả ngày. Người ta tránh bằng cách: từ hôm trước đã hẹn với một người có tính dễ dãi, nhanh nhẹn, đứng trước ở ngõ đón. Như thế mọi băn khoăn sẽ được giải tỏa.

Ngày xưa, ở các làng lớn đều có chợ. Những người bán hàng sáng sớm rất kị người mua mặc cả hoặc họ đã đồng ý bán rồi nhưng người mua lại không mua. Người ta cho rằng như vậy là việc buôn bán sẽ gặp xúi quẩy cả ngày. Nếu gặp phải trường hợp này, người bán hàng vơ vội nắm rác quanh đó, châm lửa đốt ngày trước mặt người mua hàng kia, gọi là đốt vía.

Kiêng kị khi xuất hành

Khi ra khỏi nhà đi buôn bán, làm ăn, thi cử, người xưa rất kiêng kỵ gặp đàn bà hoặc người nào đó tính tình keo kiệt, chậm chạp vì họ cho rằng nếu gặp những người ấy thì công việc sắp tới của họ sẽ khó khăn vì vướng phải vía xấu. Cách tốt nhất với họ khi đó là quay về nhà ngồi một lúc rồi mới lại xuất hành

Người xưa còn quan niệm: khi đi đâu mà gặp rắn thì may mắn: “Khi đi gặp rắn thì may, khi về gặp rắn thì hay bị đòn”. Có nơi còn cho rằng: khi đi gặp đám ma. Lúc về gặp đám cưới cũng là một điều tốt.

Đọc thêm bài viết “Nguyên Tắc Về Văn Tế, Văn Khấn Và Lễ Dâng Cúng

Kiêng kị trong sinh hoạt hàng ngày vui chơi giải trí

Người xưa rất kị bôi nhọ lên mặt người đang ngủ say, vì cho rằng khi đang ngủ say là lúc linh hồn người ta tạm thời rời khỏi xác để lang thang đâu đó. Khi tỉnh ngủ tức là hồn đã đi chơi về và nhập vào xác. Nếu ai đó nghịch ngợm bôi nhọ nồi lên mặt người đang ngủ say, thì khi hồn của người đó về, sẽ không nhận ra xác của mình, lại tiếp tục bỏ đi.

Khi chơi bài, người ta kị người dữ vía ngồi đầu cánh, bởi vì vía dữ của người ấy sẽ ám người đang chơi, khiến họ bị thua.

Người ta còn kiêng cả những người làm ăn không gặp may, gia đình hoặc bản thân mới gặp nạn, nhà có đại tang, mới bị mất cướp…

Trong đánh bài, người ta cũng kị ăn non (thắng được vài ván đã chuồn) và cho rằng, những người có kiểu chơi bài như vậy thường bị chết yểu, hoặc chết không có người kế tự.

Người xưa rất kị nhại tiếng, vì cho rằng việc làm này có ảnh hưởng không nhỏ trong việc duy trì mối quan hệ xã hội. Nhại là bắt chước với mục đích giễu cợt tiếng nói của vùng nào đó hoặc khuyết tật của ai đó. Bởi thế mới có câu: “Chửi cha không bằng pha tiếng”.

Tin tức khác

Chat Live Facebook

0947 066 200